Rapport moet scholen in Zweden opkrikken

Scholen in Zweden

Foto: Lena Granefelt/Agent Molly & Co/imagebank.sweden.se

De Zweedse regering wil dat vierdeklassers op de basisschool voortaan een rapport krijgen. Het is een van vele maatregelen om de prestaties van leerlingen in Zweden op te krikken. De scholen in Zweden liggen al lang onder vuur. Leraren zijn echter niet enthousiast.

De “grundskola” in Zweden is anders georganiseerd dan de basisschool in Nederland of het lager onderwijs in België. De Zweedse vierde klas is hetzelfde als groep 6 in Nederland. Nu krijgen kinderen in Zweden pas een rapport in de zesde klas (groep 8 in Nederland).

Een internationale vergelijking, de zogeheten Pisa-test, liet vorig jaar zien dat de prestaties van Zweedse leerlingen flink achteruit gaan. Behoorden ze twee decennia geleden nog tot de beste van Europa, nu zijn ze qua prestatieniveau in de achterhoede beland.

De resultaten van de Pisa-test hebben tot hevige discussies geleid over de scholen in Zweden. Met de parlementsverkiezingen in zicht vallen oppositie- en coalitiepartijen over elkaar heen met voorstellen om het onderwijs te verbeteren. Er wordt onder meer gesproken over kleinere klassen, meer geld en hogere kwaliteitseisen voor leraren.

“Rapport maakt geen verschil”

Het idee van onderwijsminister Jan Björklund om rapporten verplicht te stellen vanaf de vierde klas, is echter niet op enthousiasme onthaald. Leraren zeggen dat een rapport in de vierde of vijfde geen verschil uitmaakt. Binnen het onderwijs worden nu andere methoden gebruikt om te bepalen of een kind achterloopt en extra ondersteuning nodig heeft, luidt het.

Ook zouden leraren in de vierde en vijfde klas niet zijn opgeleid om een adequate beoordeling te kunnen geven volgens het Zweedse systeem. In Zweden wordt op scholen niet met cijfers gewerkt maar met aanduidingen als IG (icke godkänd – onvoldoende), G (godkänd – voldoende) en VG (väl godkänd – zeer goed).

Er zijn tevens pedagogen die vrezen dat een slecht rapport het zelfbeeld van een kind kan schaden of tot pesterijen leidt. Het Zweedse onderwijs is sterk gericht op gelijkheid. Een competitiegeest wordt vaak niet als positief gezien.

Minister gelooft erin

De oppositiepartijen, die een kans maken om na de verkiezingen het roer over te nemen, delen de kritiek. Björklund wil het plan echter doorzetten. Als hij voldoende steun krijgt, kan het rapport voor vierdeklassers vanaf 2017 een feit zijn.

Volgens Björklund heeft de afwezigheid van een duidelijk meetbare maatstaf het prestatieniveau naar beneden gehaald. Hij herinnert eraan dat rapporten op de grundskola jarenlang de gewoonste zaak van de wereld waren.

Het is in ieder geval een feit dat de daling van de prestaties in internationale vergelijkingen is ingezet in de jaren negentig. In die periode is het Zweedse onderwijs ingrijpend hervormd. Van 1994 tot 2011 kregen leerlingen pas een rapport in het achtste leerjaar van de negen jaar durende basisschool. Drie jaar geleden voerde de regering al een rapport in voor de zesde klas.

Vrije schoolkeuze

Veel Zweden verwachten meer van het afschaffen van de vrije schoolkeuze. Vroeger bepaalde de gemeente aan de hand van iemands woonadres naar welke school een leerling ging. Tegenwoordig mogen ouders zelf beslissen naar welke school een kind gaat. Er zijn sterke aanwijzingen dat dit tot grote kwaliteitsverschillen tussen scholen heeft geleid.

Volgens een recent onderzoek wil een meerderheid van de Zweden de vrije schoolkeuze daarom opheffen. Maar de twee grootste partijen in de Zweedse rijksdag, Moderaterna (van premier Reinfeldt) en Socialdemokraterna (de grootste oppositiepartij), willen geen van beiden de klok terugdraaien.

Reacties

reacties