Eens een dief, altijd een dief bij Lexbase

Lexbase

Lexbase verkoopt vonnissen per computer. Foto: Sergii Gnatiuk

Informatie ligt in Zweden snel op straat. Het is met enkele muisklikken te achterhalen of een Zweed schulden heeft, hoeveel hij of zij verdient, in welke bedrijven iemand belangen heeft. En nu kunnen Zweden ook achterhalen wie er een strafblad heeft.

Hoewel de Zweden zelf niet bekend staan voor hun openheid, doet Zweden als samenleving haar best open te zijn. Daar spelen ook handige zakenlui op in, zoals Jonas Häger. Hij is de oprichter van Lexbase, een website waarop je kunt nagaan of iemand het onderwerp is geweest van een rechtszaak. Lexbase heeft hiervoor rechterlijke uitspraken van de afgelopen vijf jaar verzameld en in een database gestopt.

Behoefte aan Lexbase?

Het systeem is simpel. Je tikt een persoonsnaam, adres of bedrijfsnaam, klikt Sök en je krijgt antwoord of iemands naam voorkomt in een vonnis. Om welke strafzaak of wat voor misdrijf het gaat, blijkt niet uit het eerste antwoord. Wil je daarover meer weten moet je namelijk betalen: 59 kronen voor informatie over het misdrijf en de straf, 79 kronen voor een paar details extra.

Het idee dat aan de basis ligt van Lexbase, kan omschreven worden als “eens een dief, altijd een dief”. Maar volgens Jonas Häger springt Lexbase in op een heuse behoefte aan actuele en correcte juridische informatie over werknemers en misdrijven die iemand tijdens zijn of haar werk heeft gepleegd. “De manier waarop onze samenleving nu functioneert geeft ons niet de veiligheid die we zoeken”, luidt de verantwoording op de site.

Overigens zijn rechterlijke uitspraken in Zweden openbaar; Lexbase maakt zich door publicatie zelf niet schuldig aan een wetsovertreding.  De vonnissen zijn in principe voor iedereen opvraagbaar bij de rechtbank.

Storm van kritiek

Toen Häger begin dit jaar een eerste versie van Lexbase introduceerde, kreeg hij een storm van kritiek. Het systeem kan immers mensen levenslang in een kwalijk daglicht stellen voor zaken die ze ooit in een grijs verleden hebben mispeuterd en waarvoor ze destijds al hebben geboet. Ook bleek dat de gegevens die Lexbase uitspuwde niet altijd klopten.

Er werd klacht ingediend bij Justitie en Lexbase verdween na drie dagen van het Net, officieel om veiligheidsredenen. De site was in haar korte bestaan al gehackt. Vandaag is Lexbase echter opnieuw gelanceerd, zij het deze keer zonder een kaart die aangeeft waar veroordeelden precies wonen.

Proces tegen de Zweedse staat

Ondertussen is echter beslist dat er geen strafrechtelijk onderzoek tegen Lexbase wordt ingesteld. Dit is zeer tegen de zin van de vereniging Reclaimjustice. Deze wil nu een proces aanspannen tegen de Zweedse staat vanwege de beslissing.

Reclaimjustice zegt meer dan 1500 mensen te vertegenwoordigen die menen dat Lexbase hun privacy heeft aangetast. De vereniging wil dat de staat aan elk van haar leden een schadevergoeding van 20.000 kronen uitbetaalt.

Lexbase is weliswaar nieuw in Zweden, maar vergelijkbare sites bestaan in de Verenigde Staten al vele jaren en doen daar goede zaken. Wie “background check” intikt in Google, vindt ontelbare bedrijven die soortgelijke diensten aanbieden. Vooral werkgevers maken er gebruik van tijdens sollicitatieprocedures.

Reacties

reacties