Zweden en Abba: veertig jaar na Waterloo

Postzegel uit 1983 ter ere van Abba.

Postzegel uit 1983 ter ere van Abba.

Ooit waren ze het belangrijkste exportproduct van Zweden: Abba. Afgelopen weekend was het veertig jaar geleden dat de groep het Eurovisiesongfestival won.

In 1973 maakten ze voor het eerst op zich opmerkzaam met het liedje Ring Ring dat derde werd in Melodifestivalen, de Zweedse voorronde van het Eurovisie. Ring Ring was ook in Nederland een hit.

Een jaar later won Abba met Waterloo het Europese festival in Brighton. De Belgische plaats Waterloo onder de rook van Brussel markeerde ooit de ondergang van Napoleon, met het gelijknamige liedje veroverden Agnetha Fältskog, Björn Ulvaeus, Benny Andersson en Anni-Frid Lyngstad eerst Europa en later de wereld.

De video toont hun winnende optreden:

Dancing Queen, SOS, Mamma Mia, Money Money Money, Fernando, Super Trouper… het zijn maar enkele van de vele succesvolle singles. Tussen 1973 en 1983 scoorde de groep alleen al in Nederland 25 top-40 hits, waarvan er acht op nummer 1 stonden.

Abba werd een begrip in de muziekwereld. Zoals Beatlesque een bijvoeglijk naamwoord werd voor muziek die leek op de melodieuze Britse pop van The Beatles, zo werd Abbaesque een term die verwees naar de rijk gearrangeerde, door vrouwenstemmen geleide Abba-liedjes. Hoewel hun succesformule veel navolging vond, was er niemand die deze zo goed beheerste als Abba.

Huwelijken

Songschrijvers Björn en Benny waren dan ook geen beginnelingen. Benny had al hits gescoord met The Hep Stars en Björn was lid van de in Zweden populaire Hootenanny Singers. In 1966 schreven ze voor het eerst een liedje samen, Isn’t It Easy To Say, dat Benny met The Hep Stars opnam.

Abba ontstond in 1972 toen Benny en Björn hun krachten verenigden met hun respectievelijke echtgenotes Anni-Frid en Agnetha. Geen van beide huwelijken hield even lang stand als Abba, en de liefdesperikelen in hun liedjes kwamen dan ook voor een deel uit hun eigen leven.

Vermoedelijk hebben de persoonlijke spanningen ook bijgedragen tot het eind van de groep. Abba is officieel nooit gesplit, maar na 11 december 1982 heeft het viertal geen optredens meer gedaan noch gezamenlijk opnames gemaakt.

Het verkoopsucces is daarentegen nooit gestopt: ook nu nog schijnen ze twee tot vier miljoen albums per jaar te verkopen. In totaal ligt het aantal op naar schatting 400 miljoen verkochte platen.

Zweden en Abba

Abba

Abba tijdens een Toppop-opname. Foto: AVRO

Zweden heeft lange tijd een rare verhouding gehad met Abba. Terwijl de groep wereldwijd bekendstond als hét boegbeeld van de Zweedse popmuziek en hun platen ook in eigen land uitstekend verkochten, werd Abba in Zweden artistiek gezien nauwelijks serieus genomen. Veel mensen durfden er niet voor uit te komen Abba-fan te zijn.

Dat is pas de laatste jaren veranderd. Stockholm heeft nu zelfs zijn eigen Abba-museum, dat afgelopen weekend uiteraard uitgebreid stilstond bij 40 jaar Waterloo. En elk jaar, tijdens het Zweedse Melodifestivalen, horen we wel weer een zangeres of groep die de Abba-formule toepast, hoewel nooit zo effectief als Abba dat deed.

Melodieuze popliedjes zijn hét handelsmerk van Zweden geworden op muziekgebied. Menig Amerikaanse popster doet tegenwoordig een beroep op Zweedse producers en liedjesschrijvers. Na de Verenigde Staten en Groot-Brittannië heeft Zweden zelfs de grootste muziekindustrie van de wereld.

Na Abba

Agnetha, Björn, Benny en Anni-Frid zijn na Abba niet van het beeldscherm verdwenen. Beide zangeressen maakten succesvolle soloplaten, Agnetha vorig jaar nog. De overigens Noorse Anni-Frid mag zich sinds 1992 gravin van het Duitse Plauen noemen, na haar huwelijk met een inmiddels overleden prins.

De mannen werkten nog geregeld samen als liedjesschrijvers voor anderen en maakten ook musicals. Björn is tevens theaterproducent en ondernemer. In het Smålandse Västervik wil hij binnenkort een zeven verdiepingen hoog hotel bouwen. Benny engageert zich ook politiek, onder meer via donaties aan de feministische partij Feministiskt Initiativ.

Reacties

reacties

Lees meer over:,