Zweedse EU-stemwijzer helpt kiezer kiezen

EU-verkiezingen in Zweden

De Zweden gaan 25 mei naar de EU-stembus. Foto: Vedran Vukoja

Moet Zweden op de euro overstappen? Moet het vrije verkeer van EU-burgers beperkt worden zodat emigratie naar een EU-land niet meer zo eenvoudig is? Heeft Europa nood aan een gemeenschappelijke defensie? Moet de EU meer economische steun geven aan de zwakkere lidstaten?

Dit zijn enkele van de vragen die deelnemers aan de Zweedse stemwijzer Kompassen op SVT krijgen voorgeschoteld. Kompassen maakt het mogelijk om te bepalen welke Zweedse politieke partij het best bij je ideeën en opvattingen past.

Nederlanders, Vlamingen en andere EU-burgers die in Zweden wonen, mogen bij de verkiezingen voor het Europarlement op 25 mei stemmen op Zweedse partijen. Niet iedereen kent die partijen, maar met Kompassen wordt het vinden van de politieke richting een stuk makkelijker. Je moet wel behoorlijk Zweeds kennen om de vragen goed te kunnen beantwoorden.

Overigens zijn er ook Nederlanders en Belgen die uitdrukkelijk hebben aangegeven op partijen uit het eigen land te willen stemmen, en zich hiervoor hebben aangemeld in hun land van herkomst. Zij mogen niet op de Zweedse partijen stemmen.

Zweden vertrouwen EU niet

In totaal kiezen de inwoners van Zweden twintig Europarlementariërs. De EU heeft een negatief imago en nogal wat burgers denken dat de politici in Brussel en Straatsburg weinig uitspoken en vooral genieten van hun dikke salarissen. Die gedachte leeft in Nederland, maar ook in Zweden.  Zestig procent van de Zweden geeft aan heel weinig vertrouwen te hebben in “Europa”. Slechts een krappe minderheid van 51 procent vindt dat Zweden in de EU hoort.

De werkelijkheid laat weinig heel van dat zakkenvullersimago. Naar verluidt is twee derde van de nationale wetgeving in een EU-land tegenwoordig eigenlijk Europese wetgeving.

De EU is dus geen ver-van-mijn-bedshow: Brussel heeft in Zweden feitelijk een dikkere vinger in de pap dan Stockholm. En het gerommel in Oekraïne herinnert ons de laatste tijd ook aan het oorspronkelijke doel van de EU: het voorkomen van oorlogen door samenwerking.

Men zou dus kunnen zeggen dat op 25 mei gaan stemmen belangrijker is dan stemmen tijdens nationale parlementsverkiezingen. Toch wordt ook in Zweden geen hoge opkomst verwacht. Vooral jongeren en mensen met een lage opleiding hebben nauwelijks belangstelling voor de EU, blijkt uit onderzoek. Bij de vorige verkiezingen in 2009 ging slechts 45 procent van de Zweden naar de stembus.

Populariteitstest voor Reinfeldt

De huidige twintig zetels worden bezet door de centrumlinkse Socialdemokraterna (6 zetels), de conservatief-liberale Moderaterna van premier Reinfeldt (4), de liberale Folkpartiet (3), de groene Miljöpartiet (2), de voor begrenzing van het auteursrecht vechtende Piratpartiet (2), de linkse Vänsterpartiet en de middenpartijen Centerpartiet en Kristdemokraterna (alle drie 1 zetel).

Europese verkiezingen zijn in de praktijk vaak een populariteitstest voor de landelijke partijen. Dat is nu extra interessant, omdat Zweden in september ook een nieuw eigen parlement kiest.

Recente opiniepeilingen vallen de ene keer gunstig uit voor Reinfeldt’s Moderaterna, de andere keer voor Socialdemokraterna met hun nieuwe leider Stefan Löfven, die zich manifesteert als een vakbondsman van de oude stempel. Een winnaar tekent zich nog niet af.

Behalve de huidige Zweedse partijen in het EU-parlement, doen ook de nationalistische Sverigedemokraterna, het feministische Feministiskt Alternativ en de anti-EU-partij Junilistan op 25 mei mee.

Op wie stemmen wij?

De Nieuwe Zweed, nieuwsgierig naar welke partij zijn stem moet krijgen, nam de proef op de som. Kompassen op SVT was gemakkelijk om te doen én informatief, want bij de meeste vragen werden ook voor- en tegenargumenten van de bewuste kwesties gegeven. Dat is fijn, want een mens weet niet alles.

Het stemadvies van Kompassen na gedane zaken was echter tamelijk teleurstellend. Het gaf vooral aan dat de standpunten van politieke partijen tegenwoordig extreem veel op elkaar lijken. 68 procent van de opvattingen van auteur dezes kwamen overeen met drie partijen, 66 procent met twee partijen, 63 procent met één partij, 62 procent met weer een andere, en 61 procent met nog een andere partij. Ga er maar eens aan staan!

De Zweedse EU-stemwijzer controleert ook met welke individuele kandidaat jouw opvattingen het meest overeenkomen. Dat maakt het er niet automatisch eenvoudiger op, want onze standpunten kwamen het meest overeen met een lid van de partij die in zijn geheel slechts 62 procent “matches” had.

De Nieuwe Zweed weet dus nog altijd niet op wie hij moet stemmen. Maar stemmen gaat hij!

Reacties

reacties