Zweden betalen graag en veel belasting

Zweden krijgen veel terug van de belasting.

Zweden zien veel terug van de belasting. Foto: Media Room Sweden

De meeste Zweden hebben deze week hun belastingaangifte ingeleverd. En hoewel ze veel belasting betalen, mort een Zweed daar niet over.

Wat houdt een gemiddelde inwoner van Zweden over van zijn of haar loon? Slechts 55,6 procent. In totaal 44,4 procent gaat naar de inkomstenbelasting en naar sociale premies. Die premies worden afgedragen door de werkgever. Mensen die meer dan 433.900 kronen per jaar verdienen, vallen in een hoger belastingtarief en betalen in de regel nog aanzienlijk meer dan 44,4 procent.

Zelfstandigen met een eensmanszaak moeten er rekening mee houden dat ze ongeveer de helft van hun belastbaar loon aan de fiscus en aan sociale premies af moeten dragen.

Vertrouwen in fiscus

Als je een Nederlander met zulke cijfers confronteert, is de kans aanwezig dat hij meewarig het hoofd schudt en liever in het polderland aan de Noordzee blijft wonen. Maar niet de Zweed. Sterker nog, de belastingdienst Skatteverket geniet groot vertrouwen bij de Zweden. Van alle overheidsdiensten krijgt de fiscus vaak de hoogste waarderingscijfers in opiniepeilingen.

“De mensen in Zweden vertrouwen erop dat de staat, de politici en de ambtenarij hun belastinggeld op een effectieve manier gebruiken”, zegt historicus Henrik Berggren, voormalig politiek redacteur van de krant Dagens Nyheter.

“Ik denk dat dit de voornaamste reden is waarom men het accepteert. Een tweede is dat gelijkheid hoog wordt aangeslagen in Zweden. Het politieke doel is altijd geweest om voor alle mensen gelijkwaardige voorwaarden te creëren, voor zover mogelijk.”

Efficiënte besteding

De fiscus betaalt in Zweden vrijwel de gehele gezondheidszorg; anders dan de Nederlanders of de Belgen, hoeven de Zweden geen maandelijkse verzekeringspremies te betalen en niet te kiezen uit tal van ziekteverzekeraars met allerlei afwijkende premies en voorwaarden. Het onderwijs is grotendeels gratis (ook de universiteit) en de kinderopvang is goedkoop en voor iedereen betaalbaar.

De basisvoorzieningen van de samenleving zijn hierdoor binnen ieders bereik, ongeacht inkomen. Ook zijn er diverse belastingvoordelen die zwart werk tegengaan. Zo hoeft een huiseigenaar bij een renovatie maar de helft van de werkuren te betalen als hij of zij een witwerkende vakman inhuurt; Skatteverket betaalt dan de andere helft.

Uit eerder onderzoek blijkt bovendien dat de bestedingen erg efficiënt zijn; de Zweed ziet, vergeleken met iemand uit een ander land, meer terug van zijn of haar belastinggeld.

Belastingen moeten omhoog

Waar in Nederland politieke partijen graag inzetten op belastingverlaging om kiezers te trekken, daar is de toon in Zweden dan ook heel anders.

In de campagne voor de parlementsverkiezingen van dit najaar spelen belastingen wel een rol, maar na enkele jaren van verlagingen wordt een verhoging nu breed gedragen. Zelfs al verschillen de partijen van mening aan welke doelen het geld precies besteed moet worden, iedereen wil met extra belastinginkomsten problemen in bijvoorbeeld onderwijs en zorg aanpakken.

Politiek wetenschapper Steven Schier, hoogleraar Amerikanistiek in Uppsala, vergelijkt Zweden met zijn land van herkomst: “Amerikaanse politieke experts zouden met stomheid geslagen zijn als ze horen dat een zittende regering voor de verkiezingen een belastingverhoging bepleit om stemmen te trekken! In Amerika zou je erop aandringen om de belastingen juist te verlagen, op allerlei manieren.”

“Amerikanen zijn gechoqueerd als ze over Zweedse belastingtarieven horen. Ze staan veel wantrouwender tegenover de regering.”

Staatsindividualisme

Een sterke staat is al sinds de zestiende eeuw traditie in Zweden, weet Schier.

“Zweden heeft een soort staatsindividualisme. Door het aanbieden van een groot aantal diensten helpt de staat individuen om op materieel vlak persoonlijke doelen te bereiken. De Zweedse staat helpt het individu. En daardoor vermindert ze ook het verlangen van mensen om hun welvaart te vergroten, want diensten zijn al beschikbaar.”

 

Reacties

reacties