Zweden zijn vooral goed in niet-drinken

Drinken de Zweden veel?

De Zweden houden van wijn. Foto: Lars Zahner

De Zweden hebben de reputatie graag en veel te drinken. Dat klopt ten dele. Nieuwe cijfers tonen echter aan dat het land vooral opvalt door het grote aantal geheelonthouders.

De Vikingen waren al berucht vanwege hun drinkgelagen, en de Zweden hebben nog altijd de naam graag een glas te lusten. Tijdens vakanties in het buitenland worden ze nogal eens betrapt op “binge drinking”: zuipen om zo snel mogelijk zat te worden. Drank is ook allesbehalve goedkoop in Zweden.

Om het alcoholisme onder het werkvolk in te dammen, ging de drank in de vorige eeuw een tijd op rantsoen. In 1955 besloot de overheid de verkoop van drank alleen toe te staan via staatswinkels.

Dat is nog steeds zo: wie in Zweden een biertje met meer dan 3,5 procent alcohol wil kopen, moet naar een vestiging van Systembolaget. Alleen een lichter pilsje is in de supermarkt te koop.

Onder het gemiddelde

Maar wat zeggen de harde cijfers? De Wereldgezondheidsorganisatie heeft het alcoholgebruik in 194 landen in kaart gebracht. Daaruit blijkt dat de gemiddelde Zweed (van 15 jaar en ouder) in de periode 2008-2010 in totaal 9,2 liter pure alcohol per jaar dronk. Dit betekent een daling ten opzichte van 2003-2005 toen 10,3 liter werd geconsumeerd.

De Zweed drinkt daarmee minder dan de gemiddelde Europeaan. Het Europees gemiddelde ligt op 10,9 liter per persoon. Overigens is ook dat gedaald: tien jaar geleden consumeerde de Europeaan nog 11,9 liter.

Geheelonthouders

In dit gemiddelde zijn ook geheelonthouders meegerekend. Die drukken het cijfer natuurlijk. In 2010 verklaarden 12,1 procent van de Zweden nog nooit te hebben gedronken; bij de vrouwen raakte 17,8 procent nooit eerder een druppel alcohol aan, en 6,2 procent van de mannen.

In datzelfde jaar zei 19,1 procent van de Zweden wel ooit te hebben gedronken, maar dit de laatste twaalf maanden niet meer te hebben gedaan. Hier is het verschil tussen mannen (18,6) en vrouwen (19,6 procent) gering.

Dit brengt het totaal aantal geheelonthouders op 31,2 procent: bijna een op de drie Zweden drinkt dus niet.

Wijndrinkers

Systembolaget

De drankwinkel Systembolaget. Foto: Roland Magnusson

Als we het beeld beperken tot de Zweden die wel drinken, en dus de geheelonthouders het gemiddelde niet laten drukken, blijkt dat de gemiddelde Zweedse man 17,1 liter pure alcohol per jaar drinkt. Dat is bijna twee keer zoveel als de Zweedse vrouw: 8,8 liter. Samen leggen ze het verbruik op 13,3 liter.

En wat lusten de Zweden het liefst? Van de geconsumeerde drank is 47 procent wijn, gevolgd door bier (37), sterke drank (15) en andere drank (1 procent). De Zweden zijn daarmee grotere wijndrinkers dan de Nederlanders en Belgen die de voorkeur geven aan bier.

Probleemdrinkers

De Zweedse drinker slaat volgens deze cijfers toch gauw meer glazen achterover dan goed voor hem of haar is.  Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie heeft 8,9 procent van de Zweden een ongezond drinkpatroon; ze drinken dermate veel dat hun fysieke en/of psychische gezondheid gevaar loopt. In heel Europa bedraagt dit cijfer 7,5 procent.

Alcoholisme, de toestand waarin het hele leven rond drankgebruik draait, komt voor bij 4,7 procent van de Zweden, en 4 procent van de Europeanen. De gemiddelde Zweed mag dan minder consumeren dan de gemiddelde Europeanen, er zijn in het land wél meer probleemdrinkers.

Nederlanders en Belgen

Hoe liggen de cijfers elders? De doorsnee-Nederlander drinkt meer dan de gemiddelde Zweed. Waar de laatste 9,2 liter pure alcohol consumeert, drinkt de Nederlander 9,9 liter. En die hoeveelheid is, anders dan bij de Zweden, de laatste tien jaar nauwelijks veranderd.

Beperkt tot het aantal drinkers, slaat de Nederlander wél minder achterover dan de Zweed: namelijk 11,2 liter tegenover 13,3. Het verschil wordt verklaard door het aantal geheelonthouders. Die zijn er in Nederland veel minder, namelijk 11,8 procent van de bevolking.

De drinkende Zweed verslaat ook de drinkende Belg. De Belgen die alcohol consumeren, verbruiken 12,8 liter pure alcohol, dus een halve liter minder dan de drinkende Zweden. Het Belgische gemiddelde, ofwel alle 15-plussers inclusief de 17,7 procent Belgische geheelonthouders, ligt op 11 liter per jaar. Dat is dan wel weer beduidend meer dan de doorsnee-Zweed drinkt.

Wit-Rusland

Hoewel de Zweden gemiddeld dus minder wegtikken dan veel andere Europeanen, telt het land toch procentueel meer drankorgels dan bijvoorbeeld Nederland of België. Het geheim zit in de niet-drinkers: daarvan zijn er veel in Zweden.

Maar in internationaal verband is de consumptie van de Zweden eerder bescheiden. Het land met ’s werelds grootste alcoholgebruik is Wit-Rusland. Of zeg maar gerust misbruik: de gemiddelde Wit-Rus drinkt 17,5 liter pure alcohol per jaar en dat is nog eens 2,4 liter meer dan in 2003-2005.

Een Wit-Russische drinker slaat maar liefst 30,9 liter per jaar achterover: 13,8 liter meer dan de Zweedse man. Vrouwen in Wit-Rusland drinken 12,8 liter per jaar.

Ook de andere grootverbruikers in alcohol op onze planeet zijn Oost-Europese landen. Tweede is Moldavië, gevolgd door Litouwen, Rusland, Roemenië en Oekraïne. Pas op de zevende plaats staat een West-Europees land, het piepkleine Andorra.

Reacties

reacties

Lees meer over: