EU: Stemmen op Zweedse partij, maar welke?

EU-verkiezingen ook in Zweden

Op welke Zweedse partij moet je stemmen? Foto: 123rf

Europa kiest een nieuw parlement. Ook Nederlanders en Belgen die in Zweden wonen mogen naar de stembus. Sommigen hebben eerder besloten op partijen uit Nederland en België te willen stemmen, anderen stemmen zondag op Zweedse partijen. Maar welke politieke partijen zijn er eigenlijk in Zweden? En wie zijn hun tegenhangers in de Benelux?

“Ik geloof niet dat de mensen inzien dat de EU-verkiezingen even belangrijk zijn als die van de Rijksdag”, zegt een 18-jarige gymnasiumleerlinge vandaag in een Zweedse krant. Ze heeft gelijk; de opkomsten bij Europese verkiezingen zijn vaak laag, maar deze verkiezingen zijn niet minder belangrijk dan nationale.

Europa beslist immers over tal van zaken die een rol spelen in het dagelijks leven. Bijvoorbeeld over de ingrediënten van ons voedsel, de chemische stoffen in huishoudelijke producten en in de industrie, maar ook hoe veel een internationaal telefoontje met je mobiel mag kosten.  De macht van de nationale parlementen is de laatste decennia steeds kleiner geworden.

Het feit dat Nederlanders en Belgen zonder veel problemen en bureaucratie in Zweden kunnen gaan wonen, is trouwens te danken aan de EU. Vroeger hanteerden alle landen hun eigen regels en was emigratie veel lastiger.

Stemwijzers

Zweden bezet 20 van de 751 zetels in het Europarlement. Ter vergelijking: Nederland heeft er 26 en België 21. Wie besloten heeft om te stemmen op Zweedse partijen, doet er goed aan iets van de politiek in Zweden af te weten. Anders is het lastig een keus te bepalen.

Er zijn hulpmiddelen. Zo hebben de televisiezender SVT en de kranten Expressen en Aftonbladet stemwijzers op hun websites. Je beantwoordt zo’n dertigtal vragen (in het Zweeds natuurlijk) en de computer geeft een stemadvies. Maar wie alle stemwijzers probeert, loopt de kans drie verschillende stemadviezen te krijgen.

Overzicht van partijen

Om het voor de nieuwkomer in de Zweedse politiek nog wat makkelijker te maken, stellen we hieronder in het kort de grootste Zweedse partijen voor.

Socialdemokraterna
Met zes zetels zijn ze de grootste Zweedse partij in de EU. De sociaaldemocraten werken daar samen met de Nederlandse PvdA en de Vlaamse sp.a. Ze willen in Europa iets anders dan de “rechtse politiek van de laatste jaren”. Staan positief tegenover de EU, maar willen werkgelegenheid op de eerste plaats stellen.

Moderaterna
Nu vier zetels in Europa. Dit is de conservatieve partij van de Zweedse premier Reinfeldt. In de EU zijn ze deel van de Europese Volkspartij waar ook de Vlaamse CD&V en het Nederlandse CDA bij horen, al is de Zweedse partij op religieus gebied neutraal. Moderaterna waren vroeger uiterst conservatief, tegenwoordig liberaler.

Folkpartiet
Drie EU-zetels. Liberaal op alle vlakken. Werkt binnen de EU samen met de VVD (Nederland) en Open Vld (België). Klein in Zweden, waar ze in de regeringscoalitie zit, maar relatief groot binnen de EU, wellicht vanwege een sterk pro-Europese agenda. Levert met Cecilia Malmström de enige Zweedse eurocommissaris.

Miljöpartiet
Zitten met twee zetels in het Europarlement. De Zweedse groenen trekken in Brussel samen op met GroenLinks (NL) en Groen (B). Milieu en klimaat, onderwerpen waar de EU veel over te zeggen heeft, zijn uiteraard de belangrijkste speerpunten van deze partij.

Piratpartiet
Zit niet in de Zweedse Rijksdag, maar met twee zetels wel in de EU. Komt op voor vrij verkeer op Internet en het legaal delen van computerbestanden. Staat verder dicht bij Miljöpartiet, GroenLinks en Groen met wie ze in Europa samenwerken. Hun aanhang slinkt.

Kristdemokraterna
Eén zetel in Europa. De Zweedse christendemocraten staan politiek dicht bij Moderaterna. Het verschil zit in de christelijke principes die in ethische vraagstukken een rol spelen. Maken evenals CDA (NL), CD&V (B) en Moderaterna deel uit van de Europese Volkspartij.

Centerpartiet
Ook één EU-zetel. Ooit groot in Zweden, kwijnt nu wat weg. Maakt zich sterk voor de leefbaarheid van het platteland en heeft daar nog een behoorlijke aanhang. Hangt dicht tegen Folkpartiet aan, werkt samen met VVD/Open Vld, maar wil ook een alternatief voor Miljöpartiet zijn.

Vänsterpartiet
De “linkse partij” (vertaald) bezet de laatste Zweedse EU-zetel. Vroegere communisten met traditioneel linkse agenda die in Europa de Nederlandse SP aan hun zijde weten. Een Vlaamse tegenhanger zou de PVDA kunnen zijn. Vindt dat Zweden op termijn de EU moet verlaten.

Sverigedemokraterna
De nationalistische “Zwedendemocraten” zitten nog niet in het Europarlement, maar gaan daar waarschijnlijk wel in komen. Conservatief, nogal anti-EU en uiterst rechts, met wortels in de neonazibeweging. Politieke vrienden van de PVV (Nederland) en Vlaams Belang (België).

Feministiskt initiativ!
Ook nog niet in de EU, zelfs niet in de Rijksdag, maar volgens opiniepeilingen gaat dat veranderen. Politiek gezien in veel opzichten identiek aan Vänsterpartiet maar iets positiever tegenover de EU en met een sterke nadruk op gelijkberechtiging van mannen en vrouwen.

Er zijn nog zo’n tien Zweedse partijen die zich hebben aangemeld, uit alle politieke windrichtingen, maar die worden geen kansen toegedicht.

Reacties

reacties