Zweden: Nationale Feestdag als “fredagsmys”

Nationale Feestdag in Zweden.

Vlag in top. Nationale Feestdag in Zweden. Foto: Skansen

De Zweden zijn best trots op hun land. Maar ze laten het niet graag merken. Behalve op de Nationale Feestdag, al wordt er dan wel op zijn Zweeds gefeest. Vrijdag 6 juni is het weer zover.

Toen Zweden in 2005 besloot om de Nationale Feestdag tot een wettelijke feestdag om te toveren was het een van de laatste landen in Europa die nog niet zo’n dag hadden. Een bezoekje aan Wikipedia leert dat alleen Kosovo later kwam, maar dat land ging pas in 2008 zijn eigen boontjes doppen.

Het ligt wel even anders met Zweden. Dat viert deze vrijdag dat op 6 juni 1523 Gustav Vasa tot koning werd gekroond. Helemaal onomstreden was Gustav Vasa niet; hij is meer dan eens omschreven als een bloeddorstig tiran. Maar zijn kroning wordt wel gezien als de start van Zweden als onafhankelijke staat.

Twee eeuwen zonder oorlog

Zweden ontwikkelde zich in de eeuwen daarna van een armoedig boerenland tot een welvarende industrienatie. Opnieuw op 6 juni, maar dan in 1809 nam het land een nieuwe grondwet aan.

Misschien wel het meest bijzondere is het pacifisme van de Zweden. Al zo’n tweehonderd jaar hebben ze geen enkele oorlog meer uitgevochten. Het is iets waar Zweden met historisch besef trots op zijn. Wat niet wil zeggen dat ze nooit een duistere rol hebben gespeeld; de Zweden lieten wel toe dat het Duitse leger oorlogstuig door het land vervoerde om het bezette Noorwegen onder de duim te houden.

Desondanks heeft Zweden zelf al twee eeuwen geen oorlog meer gevoerd. Het is misschien wel daardoor dat de Zweden zo lang gewacht hebben met het instellen van de Nationale Feestdag. Patriottisme tiert immers het weligst in tijden van oorlog.

Idee van een burger

Nationale Feestdag in Zweden.

Zweedse viert feestdag. Foto: Skansen

Het is typerend voor de Zweden dat een eigen feestdag een idee was van een burger en niet een koning of politicus.

Artur Hazelius, schoolmeester en stichter van het openluchtmuseum Skansen in Stockholm, begon ermee. In 1893 hield hij voor het eerst een feest ter ere van Zweden in Skansen. Dat festijn duurde een paar dagen. Het verhaal gaat dat het alle dagen regende behalve op 6 juni.

Op 6 juni 1916 kreeg de feestdag een officiële status. Het werd Svenska Flaggans Dag: de dag van de Zweedse vlag. In de jaren tachtig veranderde de naam in Nationale Feestdag, maar pas sinds 2005 is het ook écht een wettelijke feestdag waarop alle Zweden vrij hebben, behalve de medewerkers van de eeuwig geopende supermarkten natuurlijk.

Het parlement hoopte dat de Zweden zo wat meer belangstelling voor de dag zou krijgen, want de vlaggetjesdag stelde al bij al nooit veel voor.

Bosje bloemen

Moeten we ons nu een grootse viering voorstellen met militaire parades en indrukwekkende speeches die het nationale hart luid doen bonzen? Of een soort Koningsdag met blauwgeel geklede prinsesjes die fanatiek aan het koekhappen slaan? Nee. Op de Nationale Feestdag van Zweden krijgt het koninklijk paar een bosje bloemen.

Dat gebeurt in Skansen, nog altijd hét centrum van de volkscultuur in Zweden, en de bloemen worden overhandigd door doodgewone kinderen. Ze zijn wel in klederdracht en je zult heel wat blauwgele vaantjes zien, maar veel meer spektakel is er niet. Tenzij je een door de koning uitgesproken “leve Sverige” en vier afgemeten hoera’s spectaculair vindt.

Elders in Zweden kan het er wel wat ruiger aan toegaan. In Stockholm wordt deze vrijdag zelfs een punkfestival gehouden. Ook het gaykoor van de stad is present. Elders is het veelal volksmuziek wat de klok slaat en natuurlijk zijn er op meerdere plaatsen activiteiten voor kinderen. En in Ånge kun je de koning en koningin nog eens in levenden lijve zien, want behalve Skansen doen ze op deze dag nog een plaats aan.

Maar de meeste Zweden vieren hun nationale feest gewoon met een picknick. Een lekker gegrild worstje en een drankje, met de familie in de zon. Meer moet een nationale feestdag niet zijn. Er is immers niets Zweedser als “fredagsmys”: gezelligheid op vrijdag.

Reacties

reacties