Toekomst feminisme ter discussie in Zweden

Toekomst van feminisme in Zweden

De vrouwenstrijd is nog niet voorbij. Foto: Darko Novakovic

Duizenden vrouwen en iets minder mannen praten deze week over feminisme in Zweden en andere Noord-Europese landen. Dat doen ze op Nordiskt Forum, een grote vierdaagse conferentie in Malmö. Gisteren was de aftrap.

De bijeenkomst in het arenagebouw, in 2012 nog de locatie van het Eurovisie Songfestival, wordt gesteund door tweehonderd Scandinavische organisaties. Politici, activisten, academici maar ook mensen met alledaagse beroepen discussiëren over de toekomst van het feminisme of luisteren naar voordrachten.

De overgrote meerderheid van de aanwezigen zijn vrouwen, maar ook mannen zijn welkom. Feminisme wordt breed gedragen in Zweden. Het is niet langer ongewoon dat een Zweedse man zichzelf feminist noemt.

President van IJsland

Voor de openingsceremonie was Vigdís Finnbogadóttir, de eerste vrouwelijke president van IJsland, naar de Zuid-Zweedse stad overgevlogen.

Zij vertelde dat de feministische strijd grensoverschrijdend is en telkens voor nieuwe uitdagingen staat. Het varieert van de groene beweging onder vrouwen in Afrika tot de vrouwen die van zich lieten horen in de Arabische lente. “Onze rechten komen niet vanzelf en we moeten ze nooit als vanzelfsprekend beschouwen. Ze zijn het resultaat van een honderdjarige strijd.”

De Grieks-Zweedse schrijfster Alexandra Pascalidou belichtte de gevolgen van economische problemen voor vrouwen. Ze zei dat zeventig procent van de werknemers in de publieke sector in Europa vrouwen zijn. Wanneer landen worden gedwongen om fors te bezuinigen op het openbaar bestuur raakt dat hun leefomstandigheden direct. Zoiets is des te schrijnend in landen als Griekenland waar volgens Pascalidou geen ondersteunende functies zijn zoals opvanghuizen voor vrouwen en sociale zekerheid.

Politiek

Feminisme en “jämställdhet” (gelijkstelling van mannen en vrouwen) zijn in Zweden al actuele onderwerpen sinds de vroege jaren zeventig. Tal van wetten en regels zijn aangenomen om de posities van mannen en vrouwen in de samenleving gelijk te stellen. Dat is in veel Europese landen het geval, maar Zweden gaat hierin vaak een stapje verder.

Hoewel geen enkele grote politieke partij in Zweden zich tegen gelijkberechtiging keert, is er een aparte feministische partij. Die kan zich in een almaar groeiende populariteit verheugen. Feministiskt Initiativ zit niet in het parlement maar kwam vorige maand wel in het Europarlement. Verwacht wordt dat de partij in september ook in de Rijksdag komt.

Slechtere arbeidsvoorwaarden

Gudrun Schyman, boegbeeld van de feministische partij, is in Malmö. “Het beeld bestaat dat wanneer vrouwen werk doen, het niet zo veel waard is al wanneer mannen dat doen. Daarom worden lagere lonen en slechtere voorwarden in de zorg nog steeds geaccepteerd”, zei ze in een discussie.

“Vroeger luidde het argument dat vrouwen opleiding nodig hebben, maar daar ontbreekt het niet aan”, aldus Schyman. “We zien vandaag een professionalisering van de kennis en toegenomen opleidingseisen voor werk in de zorg, maar we zien geen ontwikkeling voor wat betreft loon, werktijden en arbeidsvoorwaarden. Het geslacht komt aantoonbaar vóór opleiding en professionalisering. Status is niet gekoppeld aan het werk, maar aan het geslacht. Dit is een fundamenteel conflict in de samenleving waartegen we moeten vechten.”

Internet

Wie over de toekomst praat, noemt snel Internet. De Deense schrijfster Jette Hansen vertelde dat ze via Facebook reacties ontving waarin ze met verkrachting werd bedreigd en las neerbuigende commentaren over haar pagekapsel. De aanleiding was haar boek over feminisme en vrouwenrechten.

Jenny Rönngren van de Zweedse nieuwssite Feministiskt Perspektiv zei het fenomeen te kennen. Om een einde te maken aan bedreigingen via Internet besloot Feministiskt Perspektiv op de site alleen nog commentaren toe te laten van abonnees, meldde Rönngren. Ze riep op alle vormen van “haatmisdaad” aan te melden bij de politie, omdat de bedreigingen en discriminerende opmerkingen anders niet in de statistieken worden opgenomen.

Aan het eind van de conferentie in Malmö zal een document met conclusies worden gepresenteerd.

Reacties

reacties