Zweeds lunchrestaurant met Hollandse worst

Zweeds lunchrestaurant

Ad Verver in de keuken. Foto: Tyfors Fotografi

Lunchen in een restaurant in Zweden: het is toch even wat anders dan in Nederland of België. Wat zijn de verschillen? Wat staat er op de kaart? En is het hard werken, zo’n Zweeds lunchrestaurant? De Nieuwe Zweed sprak met een Nederlander uit de Zweedse praktijk: Ad Verver.

Zweden moet het beste eten van Europa bieden. Dat wil de Zweedse regering. Onder de naam Det Nya Matlandet (het nieuwe culinaire land) voert de overheid een campagne om Zweden als gastronomische bestemming op de kaart te zetten.

De Zweden zelf zie je niet vaak in deftige restaurants die om Michelinsterren vechten. Ze eten wél veel buitenhuis, maar dan vaak in een van de vele lunchrestaurants. Plaatsen waar je degelijke husmanskost krijgt voor een redelijke prijs. Dagelijkse kost, met andere woorden.

Ad en Odeke Verver-Raeven, Nederlanders in Zweden, hebben sinds kerst 2009 zo’n typisch Zweeds restaurant. Het heet Tyforsgården en ligt aan de (naar Zweedse begrippen) drukke rijksweg 26 in het piepkleine Tyfors, op de grens van Dalarna en Värmland. Boven hebben ze twee appartementen voor verhuur, beneden ontvangen ze restaurantgasten voor een dagens (dagschotel) of fika (koffie met wat lekkers).

DNZ: Wat kunnen de mensen verwachten die bij jullie komen lunchen?

Ad Verver: “De mensen die bij ons komen willen lekker eten, maar ze zijn niet bereid om er een half uur op te wachten, want de meesten zijn onderweg. In het begin hadden we 12-14 gerechten op de kaart. De Zweden vonden het moeilijk om dan iets te kiezen, maar verwachtten wel dat het in vijf minuten op tafel zou staan. Dat kan alleen als je het een heel eind voorbereid hebt, maar je loopt dan wel de kans dat je ’s avonds een heleboel weg moet gooien.

We konden dat eerst redden omdat we in het begin twee stagiairs hadden, maar na een half jaar hebben we toch besloten dat het zo niet ging. We zijn teruggegaan naar wisselende dagens en mensen kunnen dan uit 2-3 gerechten kiezen. Die bereiden we voor tachtig procent voor zodat we alles in vijf minuten op tafel hebben. En voor de Zweden is het makkelijker kiezen. Vandaag hadden we bijvoorbeeld kalops (stoofschotel), een schnitzel en köttbullar (gehaktballetjes).”

DNZ: Een echte Zweedse kaart dus?

“We proberen de Zweedse keuken ook een beetje een Nederlands tintje te geven. We hebben er weleens een frikandel op staan. Als je ‘frikandel’ op je menu schrijft, koopt geen Zweed het, want dat kennen ze niet. Maar de Zweden houden van worst, dus als je het holländsk korv noemt, dan blijkt dat ze het hartstikke lekker vinden en komen de mensen terug met de vraag of we die holländsk korv nog hebben. We hebben ook de kroket geprobeerd, maar dat krijgen we de Zweed niet verkocht. Ook bitterballen, eigenlijk hele kleine kroketten, slaan niet echt aan. Daarvan deden we er eentje bij de köttbullar.”

DNZ: Wat zou jij mensen die het land niet kennen, aanbevelen als ze van de Zweedse keuken willen proeven?

Restaurant in Zweden

Het restaurant van Ad en Odeke Verven. Foto: Tyfors Fotografi

“Ik zou ze dan het liefst uitnodigen voor een julbord (kerstbuffet met warme en koude gerechten). We hebben ook weleens elandenvlees op het menu. We maken daar een soort blinde vink van. Elandengehakt is heel droog en mooi vlees, en daar doen we dan bacon omheen. Een mooi product, vind ik zelf. Is ook iets voor een Nederlandse toerist. In de herfst is ook een cantharelsausje lekker. En verder kennen de meeste Nederlanders wel köttbullar: Ikea-balletjes, zeggen ze dan.”

DNZ: In een Zweeds lunchrestaurant lijkt snelle bediening vaak het belangrijkst, maar sfeer minder. Hoe is dat bij jullie?

“Wij hebben wel veel aandacht besteed aan het uiterlijk. Geen TL-balken aan het plafond, maar een beetje sfeer. We hebben nu ook een buitenterras dat met bloembakken is aangekleed. Voor een Zweeds restaurant ziet het er netjes uit. Wij horen ook van de Zweden dat we een trevligt en mysigt ställe hebben. Er hangt geen tv aan de muur. Dat vind ik zo storend in andere Zweedse gelegenheden: zo’n heel groot beeldscherm met een of andere wazige sportwedstrijd.

Het is een beetje een tussenvorm, tussen een Nederlands en een Zweeds restaurant. Een buffetvorm hebben we niet; het menu staat uitgeschreven op het tableau. Er komen weleens Zweden binnen die vragen waar het eten is. Dan zeggen we dat het in de keuken is en dat ze eerst moeten kiezen wat ze willen. De sla leggen we ook vers op een bordje en staat niet in bakken om op te scheppen. We hebben zo ook minder afval en kunnen rendabeler draaien.”

DNZ: Moeten jullie het vooral van het passerende verkeer hebben?

“Tachtig procent van de klanten zijn mensen die op de weg zitten, twintig procent is lokaal. We zitten zo’n twee uur rijden onder de fjällen (berggebieden) van Sälen en Åre. Er zijn veel Zweden die daar elk jaar wintersporten en die komen dan ook bij ons terug. Als Zweden eenmaal een leuk adresje hebben, zijn ze trouw aan je. We liggen tien kilometer van Fredriksberg en daar heb je Säfsen, een soort Center Parcs waar ook Nederlanders op af komen. Daar krijgen we ook wel wat klandizie van.

De drukte is hier seizoensgebonden. Je hebt twee keer hoogseizoen, winter en zomer, en daartussen kan het weleens heel rustig zijn. Het drukste weekend zal volgende week zijn, met Vansbrosimningen, een grote zwemwedstrijd in de rivier. Daar komen duizenden mensen op af. Dat is 40 kilometer van hier en Vansbro kan het zelf qua horeca niet aan. Dan kunnen we goed 300-400 man op een dag hebben. Niet allemaal tegelijk natuurlijk. We kunnen binnen en buiten samen tachtig man hebben zitten, maar als het zo druk is, gaan mensen vaak gewoon op een eigen kleedje in het gras zitten. Variërend van een koffie met een wafel tot een warme maaltijd, hebben we dan een topweekend.”

Tyforsgården ligt aan rijksweg 26 tussen Filipstad en Sälen.

Reacties

reacties