“Sluiting vliegveld Bromma treft heel Zweden”

Vliegveld Bromma, Zweden

Aankomsthal vliegveld Bromma, Zweden. Foto: DNZ

Gaat vliegveld Bromma bij Stockholm het veld ruimen voor huizen? Zo ja, dan heeft dit grote gevolgen voor de leefbaarheid van het Zweedse platteland, waarschuwen tegenstanders.

Ooit op Bromma aangekomen? Het aanvliegen over de daken van Stockholm is al een beleving op zich. Dichterbij het centrum van de Zweedse hoofdstad kun je niet landen. Op de kleine luchthaven hoef je nooit lang te wachten of ver te lopen. Vanaf de aankomsthal is het amper twintig minuten rijden naar hartje Stockholm.

Bromma, geopend in 1936, ligt in de gelijknamige voorstad van Stockholm. Het was ooit het belangrijkste vliegveld van Zweden. Dat veranderde na de opening van het 40 kilometer verderop gelegen Arlanda in 1962. Sindsdien gaan verreweg de meeste internationale vluchten via dat vliegveld.

De laatste 15 jaar zit Bromma echter weer in de lift. Niet alleen verbindt de luchthaven Stockholm met een twaalftal kleinere vliegvelden elders in Zweden, er zijn ook verbindingen met Denemarken, Finland en België. Brussels Airlines vliegt al jaren van Brussel naar Bromma en niet Arlanda.

Parkstad met woningen

Maar zo’n luchthaven middenin een voorstad heeft nadelen. Er wordt geklaagd over lawaai. Niet alleen dat: de vliegtuigen dragen bij aan de luchtvervuiling in de stad. Ze maken het ook onmogelijk om in de nabijheid echte hoogbouw te plaatsen, terwijl Stockholm juist zo’n behoefte heeft aan nieuwe woningen en de omgeving veel kan opleveren als bouwgrond.

De groene Miljöpartiet pleit daarom al lang voor sluiting van Bromma. Hun visie heet Bromma Parkstad: de groenen willen op het terrein van de luchthaven 50.000 milieuvriendelijke woningen bouwen. In een stad waarin de woningnood zo erg is dat de mensen meer dan tien jaar in de rij staan voor een huurappartement, kan dit veel betekenen.

Tienduizenden mensen zouden in een relatief korte tijd aan een nieuwe woning kunnen worden geholpen op een aantrekkelijke locatie die nu al omgeven is door winkels en bedrijvigheid. Bovendien op een boogscheut van het kloppende zakelijke en culturele hart van Zweden. Dat is wel wat anders dan een uitgeleefde tweekamerflat in een verloederde voorstad waar niks te beleven valt.

“Ramp voor platteland”

Bromma, Stockholm

Vliegveld Bromma. Foto: Jonas Borg

Niet iedereen vindt het een mooi plan. Sluiting van Bromma zou een ramp zijn voor het Zweedse platteland, zeggen tegenstanders. De locatie van het vliegveld en de dagelijkse verbindingen met plaatsen als Östersund, Malmö en Ronneby (om er enkele te noemen) vergemakkelijken het zakendoen.

“Het is niet moeilijk om bedrijven naar Umeå te trekken omdat we zo’n fijne omgeving hebben, maar die ondernemingen hebben wel de nabijheid van Stockholm nodig. Dan is Bromma belangrijk voor ze”, vertelt Lennart Holmlund, een lokale politicus uit het Noord-Zweedse Umeå, op televisie. Hij denkt dat nogal wat bedrijven de provincie zullen verruilen voor Stockholm als Bromma sluit.

Hetzelfde geluid is elders in Zweden te horen. De economie op het platteland, toch al hevig onder druk, krijgt harde klappen wanneer de kleine luchthaven dichtgaat. Het regionale bedrijfsleven verliest het contact met de hoofdstad. De plaatselijke vliegvelden in de regio worden afhankelijk van onregelmatige charterreizen en het kortetermijnbeleid van prijsvechters als Ryanair. Voornemens om lokale luchthavens om te toveren tot zakencentra kunnen de ijskast in.

Veckopendling

Zelfs het onderwijs gaat eronder lijden, is de vrees. Er zijn veel contacten tussen universiteiten waarbij reizen via Bromma een rol spelen.

Het is tevens niet ongebruikelijk dat mensen uit de Zweedse provincie in Stockholm werken. Doordeweeks huren ze een kamer of appartement, in de weekenden vliegen ze terug naar hun familie. Veckopendling, noemen ze dat in Zweden; de belasting heeft er zelfs een tegemoetkoming voor. Dat pendelen verloopt vaak via Bromma. Zonder vliegverbinding wordt het een stuk lastiger.

Direct of indirect kan het gevolgen hebben voor Nederlanders en Belgen die emigreren naar Zweden. Die huisvesten zich veelal in landelijke streken.

Meerderheid voor sluiting?

Nu nog hebben de groenen onvoldoende politieke macht om het plan door te zetten. Dat kan in het najaar anders zijn. Dan zijn er verkiezingen in Zweden, voor parlement en gemeenten. De aanhang voor Miljöpartiet in Stockholm groeit stormachtig. Bij de EU-verkiezingen in mei waren ze de grootste partij in de hoofdstad.

Worden ze dat ook in september, kunnen ze met Socialdemokraterna en de vroegere communisten van Vänsterpartiet een meerderheid vormen in het stadsbestuur. Ook die partijen staan in principe achter het plan voor sluiting van Bromma.

Om de luchthaven op korte termijn te sluiten moet wel het contract met exploitant Swedavia worden opgezegd. Dat loopt tot 2038. De groenen denken dat dit contract met steun van de volgende regering kan worden opengebroken. Gezien de peilingen, is het goed denkbaar dat Miljöpartiet in september deel gaat uitmaken van die regering.

Alternatieven voor Bromma

Zijn er alternatieven voor vliegreizen naar Bromma? Niet op korte termijn. Arlanda ligt ongunstig voor een zakenreiziger in tijdnood. Het grote vliegveld zit bovendien aan het plafond en kan nauwelijks meer vluchten aan dan nu. Overname van de vluchten uit Bromma zou alleen kunnen door de aanleg van een nieuwe baan en andere forse investeringen.

De trein? Hogesnelheidstreinen van het type Thalys of ICE zijn onbestaande in Zweden. De reistijden tussen Stockholm en plaatsen als pakweg Kalmar en Ängelholm zijn niet van dien aard dat je fris uit de trein op een zakelijke bijeenkomst kunt verschijnen. Om nog te zwijgen van de eindeloos lijkende technische problemen waarmee het spoor in Zweden kampt.

Dan maar vergaderen via Skype? Dat werkt in sommige branches, maar alleen als alle deelnemers via Internet confereren. Als de meeste vergaderaars ter plaatse zijn en één is via de computer verbonden vanuit Visby, dan is de laatste in het nadeel.

1800 vliegbewegingen

Het vliegveld doet intussen aan een charmeoffensief via de media. Er wordt een gratis tijdschrift verspreid in de omgeving, dat een positief beeld ophangt van de oude luchthaven. In de gebouwen van Bromma lopen tentoonstellingen, nu één in samenwerking met het Rode Kruis, met foto’s van vluchtelingen.

Bromma is populairder dan ooit onder vliegtuigpassagiers. Vorige maand maakten meer dan 200.000 reizigers gebruik van Bromma: het hoogste aantal in één maand sinds de jaren tachtig, volgens de directie. In totaal werden er in juni 1800 starts en landingen gemaakt, 4 procent meer dan een jaar eerder. Prima voor het zakenleven, maar het is natuurlijk wel veel als je ernaast moet wonen.

Reacties

reacties