“Zweedse leerlingen kunnen school niet aan”

Zweedse leerlingen

Zweedse kinderen: meer steun van leraar nodig. Foto: Cathy Yeulet

De scholen in Zweden stellen steeds hogere eisen aan leerlingen. Zweedse kinderen moeten zelf hun verantwoordelijkheid nemen om te leren en werken op school. Dat willen ze wel, maar ze kunnen het lang niet allemaal. Daardoor “mislukken” kinderen op school en krijgen ze psychische problemen.

Dit schrijven vijf Zweedse artsen/hoogleraren en een psycholoog in een debatartikel in de krant Dagens Nyheter.

In Zweden wordt momenteel hevig gediscussieerd over het onderwijs. De Zweedse kinderen presteren slecht, vergeleken met leeftijdsgenoten in andere landen. Hun kennis is ondermaats en hun vaardigheden staan op het eind van de negenjarige basisschool op een laag pitje, blijkt uit internationale vergelijkingen.

Oorzaken slechte prestaties

Zo’n twintig jaar geleden scoorde het Zweedse onderwijs nog erg goed. Vandaag behoort Zweden tot de slechtste van de klas in heel Europa.

Er is veel gepraat over de oorzaken. Slechte leraren, slecht bestuur en organisatie, de komst van privéscholen, gebrek aan discipline bij leerlingen: de vinger wijst in haast elk denkbare richting.

Het artikel in Dagens Nyheter kiest voor een andere invalshoek. Hoewel ze het niet precies zo zeggen, suggereren de auteurs eigenlijk dat de hele manier waarop tegenwoordig in Zweden les wordt gegeven niet deugt. De cultuur in het Zweedse onderwijs is gebaseerd op principes die in strijd zijn met de manier waarop kinderen zich ontwikkelen.

Kinderen in psychiatrie

De artsen zien in de praktijk almaar meer kinderen in de geestelijke gezondheidszorg belanden. Ze worden door de schoolarts voor onderzoek doorverwezen naar de zorg en psychiatrie. De reden: de kinderen slagen er niet in om de leerdoelen van hun school te bereiken of ze voldoen niet aan de kennisvoorwaarden.

De lesmethoden op de Zweedse scholen stellen almaar hogere eisen aan de zelfwerkzaamheid van kinderen. Vroeger was er een leraar die de leerlingen van begin tot eind hielp en begeleidde. Tegenwoordig moeten de kinderen heel veel zelf doen. Het wordt verwacht dat ze zelfstandig kennis kunnen vergaren en analyseren, en dat ze dit op eigen houtje kunnen plannen.

Het vermogen om zoiets te doen ontwikkelt zich bij kinderen door de jaren heen. Maar waartoe een kind van een bepaalde leeftijd in staat is, loopt niet altijd gelijk met wat de school verwacht, menen de schrijvers van het artikel.

Helft naar universiteit?

In de jaren vijftig ging maar 10 procent van de Zweedse leerlingen na de basisschool naar het gymnasium. In Zweden staat gymnasium gelijk met middelbare school.

Tegenwoordig wordt verwacht dat alle leerlingen een gymnasiumopleiding gaan doen. De Zweedse regering gaat er, volgens een wetsvoorstel van 2000, van uit dat hierna vijftig procent ook in staat is om aan de universiteit of hogeschool te studeren.

De artsen vragen zich af of dit wel redelijke eisen zijn. De wereld mag dan niet meer dezelfde zijn als vroeger, de manier waarop de hersenen van mensen zich ontwikkelen is niet wezenlijk veranderd. Welke theoretische vaardigheden zijn eigenlijk nodig om aan de eisen van de scholen te voldoen?

“De lat ligt te hoog”

Vooral in de bovenbouw van de basisschool zijn er problemen. Circa 13-14 procent heeft volgens de artsen beperkte vaardigheden om theoretische kennis te vergaren. Zo’n 5 procent van de Zweedse leerlingen heeft ernstige concentratieproblemen. Beide groepen overlappen elkaar gedeeltelijk. Die kinderen komen in de problemen.

In het huidige onderwijssysteem ligt de lat te hoog, concluderen de artsen. Er is geen structurele steun voor kinderen die het moeilijk hebben op school. Zij hebben nood aan hulp van volwassenen, en hulp met structuur en planning.

Zweden gaat volgende maand naar de stembus. De scholen zijn dan hét hete hangijzer.

Reacties

reacties

Lees meer over:, ,