Zweden zoekt al tien jaar nieuwe popidolen

Ruim een miljoen Zweden keek er gisteren naar: de eerste aflevering van het nieuwe Idol-seizoen op TV4. De wedstrijd voor aankomende popsterren is tien jaar oud, maar vitaler dan ooit.

Bijna honderdduizend Zweden, allemaal dromend van de kortste weg naar roem en succes, hebben zich het afgelopen decennium voor een auditie van Idol aangemeld. Voor een land met 9,6 miljoen inwoners kan dat tellen, ook al bedenken we dat nogal wat jongens en meisjes meer dan één keer hebben meegedaan. Er is maar één programma populairder in Zweden en dat is Melodifestivalen, die andere liedjeswedstrijd.

Verneder-televisie

Kevin Walker - Idol 203

Kevin Walker won Idol 2013. Foto: Herman Caroan / Creative Commons BY-NC-SA 2.0

Gisteren was de eerste auditie van dit seizoen. En ja, ze waren er weer: de talentloze gymnasiasten die schijnbaar niet weten hoe belachelijk ze zich maken, de aankomende sterren die nog onder moeders rok wonen, de dikkerds en klanten van slechte kappers voor wie de lat extra hoog ligt, en ook de tieners die de juiste combinatie van vocale en visuele kwaliteiten hebben en zich hiermee moeiteloos naar de volgende ronde zingen.

Er was ook een klier die niet kon verdragen dat de jury hem maar niks vond, terwijl zijn mama hem toch gezegd had dat hij kon zingen. De jongen, wiens huidskleur aan de donkere kant was, beschuldigde de jury daarom maar van racisme, waarna jurylid Laila Bagge Wahlgren tegenwierp dat ze zelf half Palestijns is.

Idol is behalve amusement ook verneder-televisie. Sommige mensen zouden misschien tegen zichzelf beschermd moeten worden en beter niet meedoen. Er zijn leukere dingen op de wereld dan uitgelachen worden tussen twee reclameblokken in. Aan de andere kant: wie de wens heeft om een ster te worden, moet leren met kritiek om te gaan. En anderen eigenlijk ook.

Zweedse versie wél succesvol

Het concept van het oorspronkelijk Engelse Pop Idol is over de hele wereld gekopieerd, maar er zijn niet veel landen waar het programma nog bestaat. Zowel in Nederland als België ging de stekker er na vier seizoenen uit. Duizenden would be-popidolen deden eraan mee, miljoenen keken naar hun worstelingen met de camera en de goede toon. Het was aandoenlijk, maar serieuze carrières kwamen nauwelijks van de grond.

De geproduceerde sterren bleken al te vaak eendagsvliegen. Na de eindzege maakten ze een cd met haastig in elkaar geflanste lopendebandmuziek die in het kielzog van de tv-show een paar snel tevreden kopers vond. Maar dat was het dan. Tijd voor een nieuw idool.

In Zweden ligt dat anders. Hoewel ook hier nogal wat winnaars in de vergetelheid raakten, zijn er ook zangers en zangeressen uit voortgekomen wier succes nog lang niet de houdbaarheidsdatum heeft overschreden. De lijst is zelfs tamelijk indrukwekkend. Het meisjesidool Darin en de latere Eurovisie-winnares Loreen bijvoorbeeld, maar ook Agnes, Marie Picasso, Amanda Jenssen en Linnea Henriksson – opvallend veel vrouwen, trouwens – verdienen ook vandaag een goedbelegde boterham met zingen.

Muziekindustrie

Waarschijnlijk ligt het aan de Zweedse muziekindustrie. Abba leerde het land dat je niet uit de VS of Engeland moet komen om een hit te scoren. Een vlotte melodie die zich met weerhaken in je hersens nestelt, én een verzorgd geluid dat lekker naar binnen glijdt, is alles wat je nodig hebt. Je moet vooral niet krampachtig nadoen wat ze elders beter kunnen. Laat het rocken aan de Amerikanen over.

In Zweden wordt popmuziek serieus genomen. Kinderen zijn er op school mee bezig. Er zijn gymnasiums in Zweden waar je je kunt specialiseren in popmuziek. Voeg daar vervolgopleidingen aan toe die zich op muziek, geluidsopname en de muziekbusiness concentreren, plus een groot aantal podia en opnamestudio’s, en je hebt de basis voor een bloeiende industrie.

Idol-jury

Zweden barst tegenwoordig van de liedjesschrijvers en producers die internationale sterren begeleiden. De jury van Idol is er zelf een voorbeeld van. De goedmoedige en altijd naar compromissen zoekende Anders Bagge werkte met Madonna, Janet Jackson, Santana en Céline Dion. Laila Bagge Wahlgren, zijn ex, bedacht de meidengroep Play en werkte ook met Céline Dion. En het derde jurylid Alexander Bard is cultuurfilosoof, levend kunstwerk én brein achter de extravagante hitgroep Army of Lovers.

Het zijn lieden die het klappen van de zweep kennen. De Bagges letten in hun beoordelingen sterk op verkoopbaarheid en muzikaliteit. Ze zijn eerlijk, maar nooit kwetsend. De soms scherpgetongde Bard voelt het best aan of een deelnemer ook artistiek enig gewicht in de schaal kan leggen. Juist dat laatste geeft vaak de doorslag als het op een langdurige loopbaan aan komt.

Winnende profvoetballer

Maar uiteindelijk heeft het publiek het laatste woord in Idol. Dus won vorig jaar Kevin Walker en niet de hoog-explosieve Elin Bergman, de favoriet van de jury. Walker, een Zweed met Ierse wortels, hád al een carrière in de spotlights voor hij op de auditie verscheen: hij is profvoetballer bij GIF Sundsvall.

Grote ambities waren er niet. Hij nam deel aan Idol gewoon omdat hij het leuk vond liedjes te zingen. Zijn stem was aangenaam maar beperkt, en zijn podiumpresentatie had op de bijwerkingenlijst van een doosje rohypnol kunnen staan. Maar Kevins slaapkamerogen en bedwelmende glimlach deden elke week weer miljoenen harten smelten. Denk hierbij zeker ook aan de harten van moeders en grootmoeders.

Na het winnen van de finale is van Kevin Walker alleen nog op het voetbalveld iets vernomen. Voor de Zweedse muziekindustrie zijn zulke winnaars echter eerder verliezers, want veel geld valt er op de lange termijn niet mee te rapen. Of de winnaar van de editie 2014 meer in huis heeft, zal de komende maanden blijken. Het worden weer spannende tijden in Zweden.

Reacties

reacties

Lees meer over:,