Zweden zet deur open voor NAVO-militairen

NAVO en Zweden

NAVO-soldaat oefent in de sneeuw. Foto: Dmitriy Tereshchenko

Zweden zet de deur open voor de NAVO. Mogelijk morgen al keurt de Zweedse regering een overeenkomst goed die het mogelijk maakt voor de NAVO om haar snelle interventiemacht in Zweden in te zetten.

Zweden is, anders dan Nederland en België, op papier neutraal en dus geen lid van de NAVO. Maar het land werkt achter de schermen al jaren samen met de Noord-Atlantische militaire organisatie. Ook heeft het Zweedse leger eerder met NAVO-troepen geoefend.

Toegang tot Zweden

De nieuwe stap betekent dat de NAVO toegang krijgt tot Zweeds grondgebied. Maar, verzekert minister van defensie Karin Enström, dat kan alleen op uitnodiging van Zweden en dus niet op eigen initiatief. Zweden zorgt bij een optreden van de snelle interventiemacht voor de logistiek en het onderhoud van transportknooppunten.

Hoewel de regering de overeenkomst mogelijk deze week al goedkeurt, zal hierna het parlement nog ja moeten zeggen. Wanneer dit gebeurt, is onduidelijk. Ook in Finland wordt een soortgelijke overeenkomst nu besproken.

Zweden tegen NAVO-lidmaatschap

Het NAVO-lidmaatschap ligt gevoelig in Zweden. De neutraliteit van het land, dat al tweehonderd jaar geen oorlog meer heeft gevoerd, wordt belangrijk gevonden. In 2011 was er nog een groot onderzoek. Dat toonde aan dat slechts 19 procent van de Zweden voorstander is van NAVO-lidmaatschap, terwijl 44 procent er tegen was. De overige 37 procent ziet er goeds noch slechts in.

Van de politieke partijen is alleen de liberale Folkpartiet uitgesproken voor. De conservatieve partij Moderaterna van premier Reinfeldt is op zich ook voorstander, maar vindt dat er eerst binnen Zweden overeenstemming over moet zijn.

De linkse oppositie, die mogelijk gaat regeren in september, en de extreem-rechtse Sverigedemokraterna zijn tegenstanders van NAVO-lidmaatschap. Maar de sociaaldemocraten, die hopen de volgende regering te gaan leiden, hebben geen bezwaar tegen nauwe samenwerking met de organisatie.

Rusland

Het Rusland van Poetin heeft de Zweden meer bewust gemaakt van hun kwetsbaarheid. De laatste jaren heeft Rusland militaire oefeningen gehouden waarbij een aanval op Zweden werd gesimuleerd. Ook zijn er enkele malen Russische spionagevliegtuigen waargenomen dicht bij de kust. In de Russische media wordt ook vaak nadrukkelijk de spot gedreven met Zweden.

De oorlog in Oekraïne versterkt de indruk dat de grote buur aan de andere kant van de Oostzee niet langer ongevaarlijk is. Rusland zou ook niet blij zijn met een Zweden dat volledig NAVO-lid wordt. De veiligheidsdienst Säpo heeft al eens voor een aanval gewaarschuwd, al zijn er weinigen die geloven dat Rusland serieus van plan is om op korte termijn Zweden binnen te vallen.

De samenwerking met de NAVO maakt het evenwel makkelijker om andere buren zoals de Baltische staten bij te staan in tijden van oorlog. De NAVO-landen Estland en Letland, die grote Russische minderheden binnen de grenzen hebben, voelen zich niet meer veilig sinds de oorlog in Oekraïne.

Reacties

reacties