Zweden krijgen de beste kansen in Europa

Sociale kloof Zweden

Zweden geeft mensen gelijke kansen. Foto: Ulf Lundin/imagebank.sweden.se

Zweden heeft de kleinste sociale kloof van alle EU-landen. Dit betekent dat mensen in Zweden op veel gebieden gelijke kansen hebben om een goed leven te leiden en te bereiken wat ze willen.

De aandacht voor het succes van Sverigedemokraterna doet vermoeden dat Zweden grote sociale problemen kent. Maar vergeleken met de rest van Europa hebben mensen nergens zo veel mogelijkheden om goed te leven als in Zweden. Althans, dat suggereert een Europees onderzoek naar sociale rechtvaardigheid, uitgevoerd door de Bertelsmann -stichting.

De onderzoekers keken naar armoedebestrijding, gezondheid, opleidingskansen, rechtvaardige behandeling van generaties, sociale cohesie/discriminatie en toegang tot de arbeidsmarkt. Zweden scoort het best van alle Europese landen in vier categorieën. Als het gaat om toegang tot de arbeidsmarkt staat Zweden op de vijfde plaats en bij armoedebestrijding op de derde.

Nederland en België

De Scandinavische landen scoren allemaal hoog in het onderzoek. Ook Nederland doet het goed: het staat vierde in de einduitslag. Nederland scoort laag op het gebied van opleidingskansen en als het gaat om een evenwichtige verdeling van mogelijkheden voor ouderen en jongeren.

België staat elfde op de lijst van 28 EU-landen. De Belgen zitten op veel onderdelen in de middenmoot maar behoren tot de beste in Europa als het gaat om toegankelijke gezondheidszorg.

De landen met de grootste sociale kloof in Europa liggen in het zuidoosten. Bulgarije, Roemenië en het door de financiële crisis hard getroffen Griekenland zijn hekkensluiters in de vergelijking.

Waar mensen 18 jaar ouder worden

Dit wil niet zeggen dat er in Zweden géén sociale kloof bestaat. Een reportage van het tv-programma Vetenskapens Värld liet enkele maanden geleden zien hoe een metrolijn in Stockholm een sociale kloof verbeeldt. Die is het sterkst zichtbaar in de gezondheid van mensen. Wie in de voorstad Danderyd woont, wordt gemiddeld 83,7 jaar oud. De inkomens zijn er hoog, de werkloosheid is er laag.

Wie vanaf hier de metro neemt in zuidelijke richting, ziet de levensverwachting met elk station zakken. Aan het eind van de lijn in Vårby, een wijk met veel sociale woningbouw, worden mensen gemiddeld 79,5 jaar. Wordt het opleidingsniveau meegerekend, worden de verschillen nog groter. Een hoogopgeleide in Danderyd wordt gemiddeld 18 jaar ouder dan een laagopgeleide in Vårby.

Het is overigens geen typisch Stockholms verschijnsel, al zijn de verschillen het sterkst zichtbaar in steden. In Malmö is er bijvoorbeeld tot zeven jaar verschil in levensverwachting tussen woonwijken.

Sociale rechtvaardigheid

De begrippen sociale kloof en sociale rechtvaardigheid staan sterk in de belangstelling. Dat komt mede door het boek Het Kapitaal in de 21ste Eeuw van de Fransman Thomas Piketty. Deze econoom schrijft hierin dat er een almaar grotere kloof is tussen mensen met veel geld en anderen. Hij beroept zich op stapels onderzoeksmateriaal dat hij heeft geanalyseerd.

Het gaat hierbij om gelijke kansen. Kan een kind uit een arbeiderswijk studeren en dokter worden, als het dat wil? In de regel vind je de meeste sociale rechtvaardigheid in landen met geen of weinig corruptie, geen of weinig racisme en discriminatie, toegankelijk onderwijs, een goede gezondheidszorg en relatief kleine verschillen in inkomens.

Een sociale kloof betekent dat er onvoldoende sociale rechtvaardigheid is. Is de sociale kloof in een land groot, bepaalt afkomst voor een belangrijk deel wat je met je leven kunt doen. Wie in een deftige woonwijk opgroeit, krijgt een betere opleiding, gaat meer verdienen en gaat later dood dan iemand wiens wieg in een grauwe voorstad staat.

Reacties

reacties

Lees meer over:,