Löfven bouwt aan wankele regering in Zweden

Regering in Zweden - Rijksdag, Stockholm

De rijksdag in Stockholm, zetel van het parlement. Foto: Alberto Loyo

Zweden krijgt vrijwel zeker een regering met sociaaldemocraten en groenen. De beoogde premier Stefan Löfven werkt momenteel hard aan een akkoord. Maar de nieuwe Zweedse regering gaat het niet gemakkelijk krijgen.

Het lijkt erop dat Zweden opnieuw een minderheidsregering krijgt. Socialdemokraterna en Miljöpartiet (zoals de groenen in Zweden heten) kregen bij de verkiezingen op 14 september samen 127 van de 350 zetels in de Zweedse rijksdag. Geen meerderheid dus en dan wordt het lastig om wetsvoorstellen erdoor te krijgen.

De sociaaldemocratische leider Stefan Löfven, wiens partij de meeste stemmen kreeg, bouwt dan ook een wankele regering in Zweden. Het liefst zou hij de basis verbreden, maar dit is vooralsnog onmogelijk gebleken.

Alliantie wil niet

Löfven heeft vorige week geprobeerd om de sociaal-liberale Centerpartiet en de liberale Folkpartiet bij de onderhandelingen te betrekken. Met deze twee partijen erbij zou de regering een krappe meerderheid krijgen. Centerpartiet en Folkpartiet hebben echter nee gezegd.

De twee maakten de voorbije acht jaar deel uit van de centrumrechtse alliantie van premier Reinfeldt. Ze zien te veel verschillen met de sociaaldemocraten en de groenen om in één kabinet te gaan zitten. Het is niet ondenkbaar dat ze straks het kabinetsbeleid op bepaalde onderdelen wel gaan steunen. Nu ligt de situatie echter te gevoelig om toezeggingen te doen.

De partij van Reinfeldt, de conservatieve Moderaterna, zijn van oudsher de “aartsvijand” van de sociaaldemocraten. Hoewel ze inhoudelijk tegenwoordig vrij dicht bij elkaar staan en samen een meerderheid in het parlement hebben, is regeren geen thema voor ze. Daardoor krijgt ook de op papier meest stabiele coalitie geen kans.

Ministersposten

Omdat regeren met de extreem-rechtse Sverigedemokraterna (Zweden-Democraten) uit den boze is, kiest Löfven noodgedwongen voor een centrumlinkse minderheid met de groenen. Ze zijn het al eens over een heleboel punten, al zijn de details nog niet bekend.

Wel zou er onenigheid zijn over de verdeling van de ministersposten. Zo wil Miljöpartiet-woordvoerder Gustav Fridolin minister van onderwijs worden. Maar ook de sociaaldemocraat Ibrahim Baylan, vroeger al eens op dezelfde post, hengelt naar deze functie.

De kleine Vänsterpartiet gaat niet mee regeren. Toch is de linkse partij zijdelings betrokken bij de onderhandelingen. Vänsterpartiet heeft steun aan de regering beloofd als ondernemers in onderwijs en zorg straks geen winst meer mogen maken. Dit is al lange tijd het stokpaardje van de partij.

Hoewel de sociaaldemocraten en de groenen over dit onderwerp anders denken, is alle steun welkom. Löfven zoekt nu naar een uitweg die voor alle partijen acceptabel is.

Nieuwe verkiezingen?

Volgens de wet moet de rijksdag uiterlijk 2 oktober de nieuwe premier kiezen. Löfven heeft dus nog een week om zijn regering te vormen. De oppositie kan tegen zijn verkiezing als premier stemmen, maar het is niet aannemelijk dat dit gebeurt. Wel is het mogelijk dat een of meerdere oppositiepartijen zich van stemming onthoudt. Maar dat kan de verkiezing van Löfven niet tegenhouden.

Uiterlijk 15 november moet de nieuwe regering een begroting voor 2015 presenteren. Het is mogelijk dat de centrumrechtse alliantie, die de nieuwe opposite gaat vormen, een tegenvoorstel indient. Wordt dit alternatief gesteund door Sverigedemokraterna, kan de regering-Löfven meteen in een crisis belanden. Ze kan dan immers haar eigen begroting niet uitvoeren.

Stapt het kabinet op en blijkt het niet mogelijk een nieuwe regering te vormen, worden er nieuwe verkiezingen uitgeschreven. Of het zover komt, is onzeker. Maar dat regeren in Zweden de komende tijd niet eenvoudig wordt, staat wel vast.

Reacties

reacties

Lees meer over:, ,