“Zweden zoekt naar naald in een hooiberg”

Stockholm archipel

Je verstoppen is gemakkelijk in de archipel bij Stockholm. Foto: Henrik Trygg/imagebank.sweden.se

De zoektocht van het Zweedse leger naar mogelijk buitenlandse activiteiten in de archipel bij Stockholm gaat door, maar het aantal vaartuigen is teruggebracht. Sommige boten zijn voor onderhoud terug naar hun haven “maar blijven in hoge staat van paraatheid”, maakte Defensie-woordvoerder Erik Lagersten deze middag bekend.

“We verzamelen nog steeds informatie over wat er gaande is onder water. We hebben de middelen om die opdracht uit te voeren. Wat we constateren is dat er activiteiten aan de gang zijn. We zien een patroon in de observaties, maar we kunnen nu niet zeggen hoe dat eruit ziet”, aldus Lagersten.

Geloofwaardige observaties

Zweden is sinds vrijdag, met een groot aantal schepen en naar verluidt tweehonderd mariniers, op zoek naar wat hoogstwaarschijnlijk een onderzeeër is. Tot dusver zijn er drie observaties geweest die het leger geloofwaardig noemt. Eén van die observaties is zondag vastgelegd door een particulier met een amateurcamera.

Gisteren maakte Defensie bekend dat er nog twee waarnemingen zijn, waarvan de betrouwbaarheid nog moet worden vastgesteld. Opperbevelhebber Sverker Göranson nam bepaald geen blad voor de mond. “Het is regelrecht klote dat er zich iemand binnen Zweeds territorium beweegt.”

Hoewel de marine zich erg op de vlakte over de voortgang van de actie, lijkt er vooralsnog geen concreet resultaat te zijn geboekt. Het is wel duidelijk dat de waarnemingen zeer serieus worden genomen.

Tactisch spel

Defensie speelt mogelijk ook een tactisch spel om de “vijand” om de tuin te leiden. Zo sprak de marine eerst niet de waarheid over de locatie waar de bewuste foto van de mysterieuze duikboot werd gemaakt. Een bewuste leugen, heette het eerst, maar Göranson maakte er gisteren een “vergissing” van.

Een andere foto van een eenzame, zwartgeklede man aan de waterkant had echter niets te maken met een buitenlandse indringer. De man bleek een gewone visser te zijn.

Overigens wordt niet alleen in het water gezocht. Mariniers zouden ook op eilanden in de archipel hebben rondgekeken. Het is denkbaar dat de bemanning van een eventuele duikboot het land heeft opgezocht, bijvoorbeeld omdat de onderzeeër een mankement heeft of dreigt te worden ontdekt.

Russische duikboot?

Militaire experts gaan ervan uit dat áls er een duikboot rondvaart, deze uit Rusland komt. Rusland heeft Zweden de jongste tijd diverse malen geprovoceerd met militaire activiteiten.

Defensie-experts denken dat de Russen de staat van paraatheid van Zweden willen uittesten. Spionage of een oefening voor een toekomstig militair ingrijpen behoort ook tot de mogelijkheden. Dat de Russen belangstelling hebben voor de Baltische zee is ook geen geheim.

Zweden trekt ondertussen wereldwijd aandacht met de zoektocht. In Rusland wordt er vooral lacherig over gedaan. Dat betekent weinig, aangezien de Russische media grotendeels gecontroleerd worden door het Kremlin. De tv-zenders en sommige kranten in Rusland hebben er een sport van gemaakt om kleine westerse landen belachelijk te maken. Dat slaat aan bij de almaar nationalistischer bevolking.

In Rusland is gesuggereerd dat de onderzeeër Nederlands was. Nederland ontkent dit. Wel is de duikboot Bruinvis vorige week in de Baltische zee geweest, als onderdeel van een oefening. Als het nu om deze onderzeeboot zou gaan, had Nederland dit hoogstwaarschijnlijk al lang aan Zweden gemeld.

“Defensie weet dat er niets is”

Daarnaast zijn er critici die zeggen dat het Zweedse leger bewust naar niets zoekt. De hele actie zou een complot zijn om te wijzen op het magere budget dat Defensie in Zweden heeft.

Die theorie bijt zichzelf in de staart, want als het budget beperkt is, zou men niet een groot deel van dat geld in een actie als deze pompen. Vooral niet omdat er weinig kans op extra geld is. Hoewel een meerderheid van de Zweden volgens opiniepeilingen graag meer investeert in leger en marine, is de nieuwe regering van sociaaldemocraten en groenen daartoe vooralsnog niet bereid.

Feit is dat ook eerdere klopjachten naar onderzeeërs in de jaren tachtig vruchteloos waren. Volgens journalisten zouden sommige van die duikboten destijds niet uit de Sovjet-Unie komen maar veeleer van de NAVO zijn geweest. Dit is echter nooit bewezen.

Dat er ook nu geen resultaten zijn, wil verder niets zeggen. De Stockholmse archipel telt duizenden eilandjes waarvan de meeste onbewoond zijn; het is een labyrint waarin zowel onderzeeërs als mensen zich gemakkelijk kunnen verstoppen. Bovendien beschikt de marine niet over de helikopters die ze vroeger kon inzetten.

“Het is als zoeken naar een naald in een hooiberg”, zei voormalig luitenant-kolonel en militair strateeg Jörgen Elfving deze morgen op de Zweedse televisie.

Reacties

reacties