Waaruit bestaat een typisch Zweeds kerstdiner?

Zweedse kersttafel. Foto: Carolina Romare/imagebank.sweden.se

Zweedse kersttafel. Foto: Carolina Romare/imagebank.sweden.se

Wat eten de Zweden met Kerstmis? Een Zweeds kerstdiner is volgens de traditie een rijkelijk gevarieerd buffet met zowel warme als koude gerechten. Hier lees je wat er niet mag ontbreken.

De Zweedse keuken staat internationaal bekend om het smörgåsbord. Als argeloze buitenlander zou je dat als “boterhammentafel” vertalen, maar op zo’n smörgåsbord vind je nauwelijks brood, behalve knäckebrod. Het is meestal een verzameling van vis- en vleesgerechten, en wat salades.

De Zweedse kersttafel, julbord geheten, is feitelijk een smörgåsbord. In de Zweedse Ikea-winkels kun je het al de hele maand voor amper honderd kronen per persoon eten. De restaurants van de Ikea’s trekken dan meer volk dan de rest van de winkel.

Dat weerhoudt de meeste mensen er niet van om het thuis op 24 december nog eens over te doen. Want, dat is belangrijk, het grote kerstdiner eten de meeste Zweden op kerstavond, julafton. Op juldagen 25 december eet je de restjes en op 26 december, annandag jul, mag je gerust weer een vette pizza naar binnen schrokken.

Klassiek Zweeds kerstdiner

Niet iedereen eet hetzelfde met Kerstmis, maar er zijn absolute klassiekers die heel wat gezinnen bijna jaarlijks op tafel zetten. Dit zijn:

  • Gravad lax: zalm die in een mengeling van zout en suiker heeft gelegen, vaak opgediend met hovmästarsås (zoete mosterdvariant)
  • Janssons frestelse: ovenschotel met ansjovis, aardappelen en ui
  • Julskinka: in oven en grill bereide ham met kruiden en mosterd
  • Köttbullar: de beroemde Zweedse gehaktballetjes
  • Prinskorv: kleine worstjes die meestal gebraden worden
  • Haring, al of niet in saus of marinade
  • Rodekoolsallade
  • Halve hardgekookte eieren met kaviaar (in pastavorm, wordt verkocht in tubes)
Janssons frestelse

Janssons frestelse. Foto: 123rf

Hier horen ook klassieke dranken bij zoals julmust (een frisdrank die qua smaak en uiterlijk lijkt op cola) en julöl (donker bier).

Vroeger erg populair maar nu wat minder voorkomend zijn stokvis (lutfisk), pap en zult. Nederlanders kunnen in de kerstperiode ook boerenkool (grönkål) in de winkel herkennen. Die wordt niet altijd om te eten gekocht; niet zelden dient de kool puur als decoratie. Mooi groen!

Ook de zoetzure, bruingekleurde wittekoolvariant brunkål en het kaasgebak ostkaka vind je op menig julbord. Die worden wel gegeten.

Vegetariërs zullen terecht opmerken dat er weinig van hun gading tussenzit. De Zweden zijn van oudsher geen grote groenteliefhebbers. Er zijn nog altijd huishoudens waar tomatenketchup de enige “groente” is die de gezinsleden binnen krijgen, afgezien van het in Zweden verplichte stukje paprika op de boterham. Maar met het toenemende aantal “bewuste” eters is het een kwestie van tijd voor ook vegetarische alternatieven en salades tot de klassiekers gaan behoren.

Als je ons nu even wilt excuseren: De Nieuwe Zweed moet de keuken in. Geniet van de feestdagen. Tot na de kerst!

Reacties

reacties